Tirkî  |  Erebî

Rêhevalên wê yên tekoşînê  

Jina pêşeng besê anuş ya ku destpêkê di jina kurd de zanistî daye ava kirin

û şehîdên jin yên yekemîn bi bîranîn, encex bi wate dayîna pêşketinên ku di roja me ya îro çêdibin re wê mîsoger be.  Yan jî weke din lêgerînvanên yekemîn yên azadiyê û meşa jinên kurd nivîsandin ne hêsaniye. Di pêvajoyekî ku herî pir êrîş li ser nirxên me çêdibin de, çi çawa hatiye qezenç kirin hinek jî be ji bo anîna li ser ziman deynê rûmetê ye. Di wan salên tekoşîna me azadiyê ya Pazarciqê ku me navê Viyetnama biçûk lê kiribû, dihundirê bi dehan ciwanên ku tevlîbûne de hevala Besê Anuş jî tevlî dibe. di holên ku her aliyê wê hatî dorpêç kirin, bedengî û tarîtî li ser hatî meşandin, tevlîbûna hevala Besê ya bi armanca xwe re girêdayî, li himberî her rojên zehmet dibe navê serkeftinê. Ji ber vê sedemê di welatê Kurdistana qedexe de, di hola ku bi ti awayî maf û huquq têde nayê meşandin, hevala Besê Anuş bi sekin û tevlîbûna xwe bûne şînbûna hêvî ji mere. Ji ber wê çendê me deyndarên şehîdên xwe yên yekemîn in. Ewana di welatekî ku zanistî têde hatî reş kirin, çavên ku nayên dîtin de bûne ronahî û bi vî rengî ketin meşê. Bi biryarbûyîna qêrînên Zarîfeya Dersimî û ji bo ji zarokên ku hîn di zikê dayîka xwe de hatine qetil kirin re bibin bersiv, li himberî hêzên artêşa dijmin ketin nava pevçûnekî gelek dijwar. Tercîha xwe ya ji bo çiya û azadiyê ji dil kirin. bi zanistiya ku hebûna jin û Kurd weke suç tê dîtin û wê bedelê rakirina vê jî bi mirinê bibe, şerê ‘‘wê çawa azad were jiyan kirin’’ dan. Wargehên çiyan weke hilbijêrka ku vîn û hêvî têde were qezenç kirin dîtin, pêşerojê xêz kirin. Bi hezaran şervanên azadiyê bi vî rengî xistin meşa azadiyê.

 

Wate dayîna nirxên bi salane ku di ber de bedel hatiye dayîn, pêdiviyekî bûyîna mirov û rêhevaltiyê ye. Kulîlka îsyana yekemîn Besê Anuşa ku bûye pêşenga tekoşîna demokrasî û aştiyê, romana hevdîtina rêhevalê Erdal ku rêhevalê jina azad de ya di Viyetnama Biçûk de nivîsîn wê wateyekî mezin hilbigre. Pir tişt hatine nivîsandin, hatine xêz kirin, pir tişt hatine gotin û lê nav lê nehatiye kirin. têre nake jî. Ji ber bo îfade kirina vê di vê efsaneya berxwedana me ya ku dîrokekî kur digire hundirê xwe were nivîsandin. Ji ber her yek ji wan çavkaniya berxwedaniyekî ku  xwe bi destanan xwedî dikeye. Ji bo wê jî pêwîst dike ku vîn bi çi rengî hatiye qezenç kirin were dîtin. Ji meşa ku bi Besê’yan destpê kiriye heya yên ku vê meşê didin berdewam kirin, azadiya takekesî ya Avrupayê red kirine. Di vê romana Besê ya Dersimî were nivîsandin ku ji înkara paşerojê re bibêje bisekine. Her du jî a niha di axên viyetnama biçûk de azweriya aştiyê şanî zarokan didin. Bila dayîk negirîn ku di Kurdistanê de azad were jiyan kirin. bedelê  vê xwîn jî bibe, bûyera xwedî derketina nasname û vîna gelekî ku hatiye qezenç kirine. Ger ku di roja me ya îro de her kes bi gururekî mezin dibêje, ez kurdim, tê wê wateyê ku hola tirs û kabusê hatine tine kirin. weke gel ger ku hêza hebûn û vîna siyasî derketiye holê, em vê deyndarê şehîdên xwe ne. Navê ji tine bûnê hebun hate afirandin bi vî rengî hate nivîsîn.

Belê, îro jinên Kurdistanî êdî ne bê çare û di rewşekî girînê dene. Ger ku bi awayekî cuda tê bi bîranîn û nas kirin, nûnerê gel yê di arenaya siyasete de dibe rêveberî, ev berhemê ku bi meşa azadiyê ya ku bi Besê û Azîmeyan hatiye destpê kirine. Bi xwedawend bûyîna Zîlan ya di semayên Dersimê de, di navbera çengên parastina gel de bi beşûşekî girtiye parastinê. Tekoşîn, silav, ruken û şînda yên ku bûn zêrevanên vê, weke garantiya aştiyê, di xeta parastina rewa de û bi biryar û baweriyekî ve ji hemû xiyanet û radestiyê re bû bersiv. Ev jî di ked û hewldanên vîna mezin yên Besê û Azîmeyan de di vê were lêgerîn.

Gelekî ku zarokên xwe di uxura rêya azadî û jiyaneke bi mirovane xistiye bedel, bi çi rengî qezencan bi dest xistiye bi ketina zanistiya wê re pêwîst dike ku bi awayekî rastîn û were xwedin û nivîsandin. Rêbertiya me berxwedaniya rêhevalên me Besê û Azîme ku şehîdên yekemîn yên jin in dibîne, bi giştî de ji bo hemû jinan û di taybet de jî ji bo jinên kurd nirxekî mezin dide. Ji ber vê sedemê jinê di her warî de pijand û amede kir. Jin tercîha xwe ya ji bo azadiyê bi vê zanistî û vînê pêkanî. Çavkaniya bingehîn ya kombûn û zanistiya me ji Rêber APO re em deyndarê gelek tiştane. Li beramberê deyndariyê şehîdên azadiyê rast fêm kirin, ji nirxên wan yên ku ji me re hêlane rast xwedî derketin yek ji wezîfeyên milîtanî yên demê ne. Li himberî înada kirêt û xiyanetkar, pêkanîna xebatên serkeftî wê vala derxîne. Parastina çeperên ku bi xwîna hezaran rêhevalên me yên şehîd hatine bi destxistin, weke wezîfeyekî li ser meye. Hesabê kesên ku qerta jina Kurd bikartîne çi dibe bila bibe, tekoşîna me ya azadiyê ku bi dehan şoreş di hundirê xwe de ava kiriye, encex bi bîranîn û parastina kesên ku xwediyê vêne re xwedî li derketina nirxên wan wê çêbibe. Encex bi vî rengî gelê Kurdistanê, bi mirovahiya cîhanê re wê di mercên azad û wekhev de jiyan bike. Bi lêgerîna şêwazekî din yê jiyanê wê hevdîtina mirovatiyê gelek zehmet be.

Ji bo vê çendê ji Besê û Azîmeyan re bûyîn layîq, di xeta Bêrîtan de bi vala derxistina her cure xiyanet û radestkariyê re wê mîsoger be. Pêdivî pê nîne ku em jiyana xwe ya di çiyan de jiyan dikin û bêrî kirina hestên xwe bi dayîna nivîsandin û vekirinê re bi hinekan bidin ispat kirin. Bi qasî bêrî kirin û hişyarbûna yekê, zanistiya ku jin pê şiyar bûye gav bi gav bi xwînê mezin dibe. ev jî rastiyeke û bêyî ji bîr kirina nirxan bi berxwedaniya ve dayîna vekirin girîng e. Ev jî ya ku layîqê Kurdekî û jinekî gerîlla wê bibe. Ya ku were mezin kirin jî ev e. her wisa di gerîllayên jin de jî, çeperên ku jin girtiye destê xwe, bi meşandina mezin û bi vîn ya tekoşîna azadiyê re wê jiyanekî layîqê wê be. Çiyayên ku nasname û rûmeta me bi em daye qezenç kirin re em gelek deyndar in. Di xwe spartina çiyan re pîrozî û nirx hatin xuliqandin. Di çiyayên ku hîn jî hêviyên gel û garantiya pêşeroja me ye, bi biryarî û xuliqandina hevpeymana rastiya kesayetê azad û civaka azad re em xwedî li şehîdên xwe derbikevin û pêdiviyên wê bi cî bînin. Em bibin şopvanê meşa azadiyê ku bi Besê’yan destpê kiriye. Bi înada yên ku paşerojê nabînin, em bi hêz û vîna nirxên me yên bingehîn ku pêşeroja me ya azad in bixuliqînin.

 

Kategori: Lehengên Jin